Эстетикалық гимнастикадағы қан ағынын шектеу жаттығуларының қауіпсіздігі: рандомизацияланған бақыланатын сынақ
DOI:
https://doi.org/10.48114/2306-5540_2026_2_49Түйін сөздер:
қан айналымының шектелуі, эстетикалық гимнастика, жағымсыз әсерлер, рандомизацияланған бақыланатын сынақ, серпімді жолақтар.Аннотация
Элиталық әйел спортшыларда қан ағынын шектеу жаттығуларының қауіпсіздігі бойынша ұзақ мерзімді зерттеулер іс жүзінде жоқ, ал жағымсыз әсерлер туралы қолда бар деректер негізінен кең пневматикалық манжеттерді пайдалана отырып, қысқа мерзімді зерттеулерден (12 аптаға дейін) алынған. Сондықтан, тар серпімді белдіктерді пайдалана отырып, элиталық гимнасттарда 180 күндік қан ағынын шектеу жаттығуларының қауіпсіздігін жүйелі бағалау қажет болды. Бұл рандомизацияланған бақыланатын сынаққа окклюзия жаттығулары тобына (n=10) немесе бақылау тобына (n=10) кездейсоқ таңдалған 20 әйел эстетикалық гимнаст (18-25 жас, спорт шебері және спорт шеберіне кандидат) қатысты. Тәжірибелік топта серпімді белдіктер жоғарғы (3 см) және төменгі (5 см) аяқ-қолдарға қолданылды, қысым Доплер ультрадыбыстық деректеріне негізделген жеке реттелді (артериялық қан ағынының нысаналы окклюзиясы 50%). Қауіпсіздікті бақылауға тоғыз нақты симптом бойынша күнделікті сауалнама, әр жаттығу алдында және кейін аяқ-қолдарды визуалды тексеру, қан қысымын, жүрек соғу жиілігін және оттегінің қанығуын бақылау және CONSORT 2025 формасын пайдаланып жағымсыз әсерлерді тіркеу кірді. Бастапқы тәуекел Brandner балл жүйесі арқылы бағаланды. Барлық қатысушылар үшін жалпы қауіп ұпайы 1 болды, бұл минималды тәуекелге сәйкес келеді және медициналық мақұлдауды қажет етпейді. Тәжірибенің 180 күнінде ешқандай күрделі жағымсыз оқиғалар тіркелген жоқ. Зерттеу соңында тәжірибелік тобтағы барлық 10 спортшы жаттығудың жайлылығын 5 балдық Ликерт шкаласы бойынша мүмкін болатын ең жоғары деп бағалады. Қан айналымы шектелген жаттығудан өткен тәжірибелік топта кез келген жағымсыз оқиғалардың жиілігі 0% болды.
