Орта және кәрі жастағы тұрғындардың өмір сапасын массовик спорт арқылы арттыру: жасанды интеллект, инфрақұрылым мен жеке мотивацияның рөлі

Аннотация

Зерттеудің өзектілігі халықтың демографиялық егдеуімен және орта және кәрі жастағы адамдарды өмір сапасын арттыру мен белсенді егдеу үшін массовик спортқа тиімді, жеке қажеттілікке сай модельдерді әзірлеу қажеттілігімен шартталған. Мақаланың мақсаты - осы топтың дене белсенділігіне ықпал ететін факторларды, атап айтқанда, жеке мотивация, бейімделген инфрақұрылым мен жасанды интеллект (ЖИ) технологияларының рөлін комплекс түрде талдау болып табылады. Зерттеу барысында ғылыми әдебиеттің нарративтік шолуы (Scopus және РИНЦ дереккөздерінен 21 мақала), сауалнама (n=64) және Қазақстан Республикасының спорттық инфрақұрылымы туралы ресми деректердің мазмұндық талдауы қолданылды. Нәтижелер көрсеткеніндей, қатысудың жоғары деңгейіне қарамастан (соңғы жылы 97% респондент кез келген дене белсенділігімен айналысқан), тек 27% ғана респонденттер ДӘДҰ-ның ұсынған жүктеме көлеміне (≥150 мин/апта) жетеді. Негізгі мотивация - денсаулықты сақтау (72%), ал негізгі кедергілер - хроникалық аурулар (38%) мен жеке қажеттілікке сай программалардың жетіспеушілігі болып табылады. Топтық сабақтардың әлеуметтік тиімділігі жоғары: респонденттердің 77% әлеуметтік байланыстарында оң өзгерістерді байқаған. Инфрақұрылымды талдау объектілердің санының өсуін көрсетсе де, олардың кәрі адамдардың қажеттіліктеріне сәйкестігі төмен болып қалады. Алынған деректерге сүйене отырып, ЖИ-ның қолдауы, инклюзивті инфрақұрылым мен әлеуметтік қолдауды біріктіретін массовик спорттың гибридтік модельдеріне көшу қажеттілігі негізделді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы - 45+ халықтың тұрақты дене белсенділігін қамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік бағдарламаларды жаңарту мен цифровой шешімдер әзірлеу үшін ғылыми негіз қалыптастыруда.