9-17 жас аралығындағы ер балалар мен жасөспірімдердің дене дамуы мен кардиореспираторлық даярлығы арасындағы байланысты зерттеу
DOI:
https://doi.org/10.48114/2306-5540_2026_1_84Түйін сөздер:
балалар, жасөспірімдер, дене дамуы, дене дайындығы, кардиореспираторлық төзімділік.Аннотация
Зерттеудің мақсаты – 9-17 жас аралығындағы ер балалардың дене дамуы мен кардиореспираторлық төзімділігінің көрсеткіштері арасындағы өзара байланыстың бағыты мен дәрежесін анықтау. Зерттеуге қатысушылардың антропометриялық профилі балалар мен жасөспірімдердің физикалық дамуын сипаттайтын келесі көрсеткіштер көмегімен бағаланды: бойы, салмағы, бел шеңбері, дененің екі нүктесіндегі дене майының пайызы (трицепс және субкапулярлы аймақ), бой-салмақ индексі және бел мен бойдың арақатынасы. Кардиореспираторлық төзімділікті біз «20 м прогрессивті шаттлмен жүгіру» сынағының нәтижелері бойынша бағаладық. Зерттеу нәтижесінде біз физикалық даму көрсеткіштері мен кардиореспираторлық төзімділік арасындағы байланыс туралы біржақты растау алған жоқпыз. Бұл байланысты тек 9 жастан 12 жасқа дейінгі, сондай-ақ 16 жастан 17 жасқа дейінгі жас кезеңдерінде байқадық. Аталған жас топтарында салмақ, БСИ, бел шеңбері, бел мен бой арасындағы қатынасы және дене майы сияқты дене дамуы көрсеткіштері, сатылар саны, шаттлдар саны, жалпы қашықтық, жалпы жұмыс уақыты және ОТШ сияқты 20 м прогрессивті шаттл жүгірісінің нәтижелерімен теріс байланыста екендігін байқадық.
