Медицина студенттердің спорт түрі және жарыс деңгейінің мазасыздық ықпал ету әсері
DOI:
https://doi.org/10.48114/2306-5540_2025_4_75Түйін сөздер:
спорттағы мазасыздық, чирлидинг, волейбол, баскетбол, студент-спортшылар, мазасыздықты тестілеу.Аннотация
Мақалада медициналық университеттің кіші курс студенттерінің жүйелі спортпен шұғылдануының мазасыздық деңгейіне әсерін зерттеуге бағытталған эмпирикалық зерттеу нәтижелері келтірілген. Зерттеуге екі когортқа бөлінген бірінші және екінші курстың 100 студенті қатысты: біріншісі-үнемі спортпен шұғылданатын және қалалық, облыстық немесе республикалық деңгейдегі жарыстарға қатысатын студенттер; екіншісі-волейбол, баскетбол немесе чирлидинг бойынша университетішілік жарыстарға бірнеше рет қатысқан физикалық белсенділіктің негізгі деңгейімен қалыпты өмір салтын ұстанатын студенттер. Мазасыздық деңгейін бағалау үшін стандартталған SCAT (sport Competition Anxiety Test) құралы қолданылды. Деректерді талдау бақылау тобымен (p<0,001) салыстырғанда жүйелі түрде спортпен шұғылданатын студенттердің мазасыздық деңгейінің статистикалық маңызды жоғарылауын анықтады. Сонымен қатар, чирлидингпен айналысатын қатысушылардың алаңдаушылық деңгейі волейболшылар мен баскетболшыларға қарағанда жоғары болды, бұл спорттың нақты талаптарына байланысты болуы мүмкін — қозғалыстардың жоғары синхрондылығы, эмоционалды экспрессивтілік, эстетикалық стандарттар және төрешілердің субъективтілігі. Волейболшылар мен баскетболшылардың мазасыздық деңгейінің төмендеуі олардың командалық жарыстарға қатысу тәжірибесінің жоғары оқу орнына түскенге дейін болуымен байланысты болуы мүмкін. Нәтижелер спорт түрі, бәсекелестік жүктеме деңгейі және студенттердің психоэмоционалды жағдайы арасындағы күрделі байланысты көрсетеді, бұл әрі қарай жан-жақты зерттеуді қажет етеді.